One could easily frame this as persecution of Christians. A Christian prayer healer is arrested and placed in a cell because he wants to heal people of all their ailments (to use the language of an older Bible translation). And this in a country often described as having Judeo-Christian roots. On top of that, LGBTQIA+ organizations protest at these prayer gatherings. It almost feels like a cinematic scene with a clear protagonist and several antagonists: the prayer healer Tom de Wal, the protesting organizations, and the strict law enforcers. How is this different from Jesus, the Pharisees, and the Romans? As believers, shouldn’t we support him? Surely he is allowed to pray for people in the street?
And yet, alongside the similarities, there are also differences between what is happening here and what Jesus did in his own time and place. Three points deserve attention.
1. Jesus Lived in a Different Time
Unlike the time of Jesus, there is now—especially in the Netherlands—a very clear distinction between the private and the public domain, particularly when it comes to expressing one’s worldview. This was not the case in Jesus’ time. In the Netherlands it often seems that no one cares what you do in your own home, as long as you do not bother others with it—especially not in the streets. Healing services may therefore still be somewhat “tolerated,” but once you take them out into public spaces, many people feel it goes too far.
In some ways it is refreshing when the boundaries between the private and public spheres are crossed. That is where things become interesting. That is where ideas and practices are put to the test. That is where people start forming opinions. When you enter a shared public space, you should also expect a response. The question is whether one should deliberately seek out that response.
In the time of Jesus, almost everything that took place in private spheres also had a public dimension. This is what scholars mean when they say that nearly everything people did in that time was political. The boundaries were not as sharply defined as they are for us today. It may surprise us that there were already physicians, doctors, and alternative healers in that period. Alongside Greek physicians (who had the Hippocratic insights from four centuries earlier at their disposal), there were also alternative healers such as Eleazar, Apollonius of Tyana, and Rabbi Hanina ben Dosa. As contemporaries of Jesus (the rabbi even being from the same region), they are said by the historian Josephus to have performed remarkable deeds.
Jesus was somewhat atypical in this respect because he also took to the streets himself. His practice was not confined to a home, but was mobile—on the road, among the people. People did come to him, but he also went out to meet them where they were.
In short, Jesus certainly went out into the streets as well, but he had less to contend with the kind of “public domain” that we experience today. That means one must approach such spaces with greater sensitivity and caution. Jesus did not quickly seek confrontation with the law. And this brings us to the next point: Jesus’ strategy.
2. Jesus Had a Different Strategy
Jesus did not seek confrontation with the law; rather, he challenged religious ideas. His struggle was not with the Roman rulers but with the religious establishment, particularly the priestly elite. If a prayer healer consciously chooses to challenge the laws of the land, then one must carefully justify why.
There are, of course, many different views on how Jesus related to government authority, but there seems to be a general consensus that he called his followers to respect the laws of the land. His famous answer to a trick question is often interpreted in this way:
“Give to Caesar what belongs to Caesar, and to God what belongs to God” (Mark 12:17).
This attitude toward the authorities also explains why he spoke in parables: short, memorable stories that provoke reflection. Or perhaps better said, they invite a change of heart. Parables allowed him to communicate his uncompromising message without directly stepping on the toes of the Roman authorities.
His strategy of entering the land likely moved from local synagogues (public gatherings), to natural speaking places (hillsides and lakes), and eventually to the great temple in Jerusalem. Although his mission clearly had a public character, he was not openly opposing or violating government laws (which were also structured quite differently than today).
Most importantly, his healing activity was never an end in itself but a means to something much greater. And this brings us to the final point: his mission to those on the margins.
3. Jesus Did Not Just Cure People—He Restored Them
In contrast to what prayer meetings today can sometimes become, the healing activities of Jesus were never the ultimate goal. The goal was to restore people to participation in society, however diverse that society was in his time and place. There were major differences in lifestyle, socio-economic class, religious groups, and legal traditions. Jesus offered those on the margins—people who felt they did not belong anywhere—an alternative way of life and a new community.
His vision was that of the kingdom (of God). On the one hand, it is an imaginative reality oriented toward the heart or house of God; on the other hand, it is a concrete experience here and now, lived out together in the practice of what is good. That goodness becomes tangible when people allow themselves to be guided by values that truly matter: humility, modesty, and generosity. In that way one experiences wholeness. There is also a bodily dimension to this, but it is not the whole story. Physical health is not the entire cake—only the cherry on top.
We do not see Jesus healing a particular layer of someone’s identity. Tom de Wal’s prayer meetings are accused—rightly or wrongly—of “gay conversion healing.” He denies this. Yet it is still worth noting that Jesus did not ask the Samaritan woman to become Jewish, nor did he send away the Roman who sought healing for his servant. There is no conversion of ethnicity, just as there was no conversion of sexual orientation or identity. We simply do not read such stories (though we might speculate about reasons).
If one believes that homosexual orientation is merely a choice or “lifestyle” rather than a core layer of someone’s identity, then the previous paragraph may not matter. In that case, healing it might seem more legitimate. But in my view, Jesus today would go precisely to those who are being excluded. Full acceptance of these valuable people in society is still an illusion. I recently spoke with a non-binary teacher who was far from accepted within their school environment. We cannot simply dismiss such people as part of “the world” we must resist. Instead, they may serve as sources of inspiration for how we can live according to God’s character.
"You cannot dismiss these fellow human beings as part of the ‘world’ we must resist, but rather see them as sources of inspiration for how we can live according to God’s character.
It is not necessarily evangelical or Christian to deny LGBTQIA+ people a place in the church—or, for that matter, a role, an office, or even love within the sacred and mysterious institution of marriage. There is nothing more beautiful than two people in a broken world standing before God and the community and pledging faithfulness to one another. In everything, life is lived coram Deo—before the face of God.
In Summary
In summary, there are indeed similarities between modern prayer healers and the ministry of Jesus, but there are also clear differences. Yes, Jesus went out into the streets, approached people, and allowed them to approach him. But he acted carefully toward governing authorities and pursued a larger goal: an alternative community in which people include one another based on God’s heart toward us—love, humility, and generosity.
You do not heal one layer of someone’s identity. You restore the whole person.
Dutch Version | Nederlandse Versie
De omstreden gebedsgenezer Tom de Wal is onlangs in Tilburg gearresteerd. De oprichter van Frontrunner Ministries zou namelijk ook aan 'homogenezingen' doen. Iets wat hij streng tegenspreekt. Op het oog doet hij iets wat heel christelijk is. Doet hij niet anders dan Jezus 2000 jaar geleden in de straten van Oud-Palestina? Mensen helpen en genezen? Maar doet hij wel wat Jezus deed of slaat hij de plank juist mis? Drie aandachtspunten.
Je zou het zomaar als christenvervolging kunnen wegzetten. Een christelijke gebedsgenezer wordt gearresteerd en in een cel geplaatst, omdat hij mensen wil genezen van al hun kwalen (om maar in de taal te spreken van een oudere bijbelvertaling). En dat in een land dat van oorsprong wordt omschreven als een land met joods-christelijke wortels. En dan heb je ook nog de LHBTQIA+-organisaties die protesteren bij deze gebedsbijeenkomsten. Wat een filmische scène met een duidelijke protagonist en meerdere antagonisten. De gebedsgenezer Tom de Wal, de protesterende organisaties en de strenge handhavers. Hoe is dat anders dan Jezus, de Farizeeën en de Romeinen? We zouden hier als gelovigen toch achter moeten staan? Hij mag toch voor mensen bidden op straat?
En toch zijn er naast overeenkomsten ook verschillen met wat Jezus in zijn tijd en plaats deed. Drie punten van aandacht:
1. Jezus leefde in een andere tijd
In tegenstelling tot Jezus' tijd is er nu, en zeker in Nederland, een heel duidelijk onderscheid tussen het private en publieke domein. Zeker als het gaat om het uiten van je levensbeschouwing. Dat was in Jezus' tijd niet zo. Het lijkt in Nederland soms zo dat het niemand iets uitmaakt wat je in je eigen huis doet, zo lang je maar niemand anders ermee lastigvalt, zeker niet op straat. Dat er genezingsdiensten worden georganiseerd, kan daarom soms nog 'getolereerd' worden, maar zodra je hiermee de straten opgaat, gaat dat voor velen te ver.
Ergens is het wel verfrissend dat de grenzen van privaat en publiek worden overbrugd. Daar wordt het spannend. Daar worden je ideeën en praktijken op de proef gesteld. Daar vinden mensen er iets van. Je komt namelijk in een gemeenschappelijk veld, maar dan mag je ook een reactie verwachten. De vraag is of je die dan ook bewust moet opzoeken?
In Jezus' tijd was nagenoeg alles wat je in private sferen deed ook iets publieks. Dat is wat ... bedoelt met dat alles wat je deed in die tijd politiek was. Die grenzen waren niet zo hard als bij ons. Het zal je misschien verbazen dat er in die tijd ook geneesheren, dokters en alternatieve genezers waren. Zo waren er naast Griekse dokters (met o.a. de Hippocratische inzichten van vier eeuwen eerder al bij de hand) ook alternatieve genezers, zoals Eleazar, Apollonius van Tyana en rabbi Hanina ben Doza. Als tijdgenoten van Jezus (de rabbi is ook een regiogenoot) zouden zij volgens geschiedschrijver Josephus wonderlijke dingen hebben gedaan.
Jezus was hierin iets atypisch, omdat hij ook zelf de straten opging. Zijn praktijk was niet aan huis, maar mobiel, onderweg, onder de mensen. Mensen kwamen weliswaar ook naar hem, maar hij ging evengoed rond om naar de mensen zelf toe te gaan.
Kortom, Jezus ging zeker ook de straten op, maar had minder te maken met 'het publieke domein' zoals wij dat vandaag de dag ervaren. Dat vraagt dus dat je daar voorzichtiger en gevoeliger mee omgaat. Jezus zocht niet zo gauw de confrontatie op met de wet. En daarmee komen we bij het volgende punt: Jezus' strategie.
2. Jezus had een andere strategie
Jezus zocht niet de confrontatie met de wet op, maar daagde vooral religieuze ideeën uit. Zijn strijd was niet met de Romeinse heersers, maar met de religieuze orde m.n. de priesterlijke elite. Als het zo is dat je als gebedsgenezer bewust tegen de regels van het land wilt ingaan, zul je dus goed moeten verantwoorden waarom.
Uiteraard heersen er allerlei meningen over hoe Jezus naar de overheid kijkt, maar lijkt er wel consensus te zijn, dat hij zijn volgelingen opriep om zich aan de regels en wetten van het land te houden. Zo wordt vaak zijn antwoord op een strikvraag uitgelegd: 'Geef aan de keizer wat van de keizer is, maar geef aan God wat van God is' (Mc. 12:17).
Deze houding richting de overheid verklaart ook waarom hij überhaupt in parabels sprak, korte memorabele verhalen die stof tot nadenken geven. Of beter gezegd, stof tot een hartsverandering, een ommekeer (a change of heart). Ze gaven hem de mogelijkheid om, zonder op de tenen van de Romeinen te staan, zijn ongezouten boodschap door te geven.
Zijn strategie om het land in te gaan, verliep waarschijnlijk van de lokale synagogen (publieke bijeenkomsten) via natuurlijke spreekplaatsen (heuvels en meren) naar de grote tempel in Jeruzalem. Hoewel zijn missie duidelijk een publieke karakter had, was hij niet openlijk tegen of in strijd met de regels van de overheid (die bovendien anders georganiseerd was dan nu).
Het belangrijkste is dat zijn genezende werk nooit een doel op zich was, maar een medium om iets veel groters te bereiken. En daarmee komen we tot het laatste punt: zijn missie voor de mensen in de marge.
3. Jezus genas niet, hij heelde ze
In tegenstelling tot wat gebedsbijeenkomsten vandaag de dag soms kunnen zijn, waren de genezende activiteiten van Jezus niet het einddoel. Het doel was om mensen juist weer deel te laten worden van de samenleving, hoe heterogeen die in zijn tijd en plaats ook was. Er waren grote verschillen in levensstijl, in sociaal-economische klassen, in religieuze of levensbeschouwelijke groeperingen en wetten. Jezus bood juist de mensen in de marge, die zich niet ergens thuis voelden, een alternatieve levensstijl en gemeenschap.
Zijn visie was die van het koninkrijk (van God). Dat is enerzijds een imaginaire werkelijkheid die zich laat oriënteren in het hart of het huis van God, maar anderzijds een concrete ervaring is in het hier-en-nu in het samen beleven van al het goede. Dat goede wordt concreet doordat deze nieuwe mensen zich laten leiden door de waarden die ertoe doen, zoals nederigheid, bescheidenheid, vrijgevigheid. Daarmee ervaar je heelheid. Dat heeft ook een lijfelijke component, maar dat is niet het hele verhaal, lichamelijke gezondheid is niet de hele taart, maar wel de kers.
We zien daarbij niet dat Jezus een bepaalde laag van iemands identiteit genas. De gebedsbijeenkomsten van Tom de Wal worden -terecht of onterecht- beschuldigd van 'homogenezing'. Hij ontkent dat. Maar het is hoe dan ook goed te benoemen dat Jezus niet van de Samaritaanse vrouw vroeg om joods te worden of de Romein, die genezing voor zijn knecht zocht, de deur wees. Er is geen bekering van etniciteit, zoals er geen bekering was van geaardheid of seksuele voorkeur. Die verhalen lezen we simpelweg niet (redenen hiervoor kunnen we wel bedenken).
Als je denkt dat een homoseksuele geaardheid een keuze of 'levensstijl' is in plaats van een kernlaag van iemands identiteit, dan doet het bovenstaande alinea er niet toe. Dan zou genezing ervan misschien iets legitiemer zijn, maar in mijn opinie zou Jezus juist vandaag de dag naar die mensen gaan die worden buitengesloten. Volledige acceptatie van deze waardevolle mensen in de samenleving is namelijk een illusie. Ik sprak laatst nog met een non-binaire leerkracht, die binnen de school allesbehalve geaccepteerd werd. Je kunt deze medemensen dus niet wegzetten als deel van die 'wereld' waar we ons tegen moeten verzetten, maar juist als inspiratiebronnen hoe we naar Gods karakter kunnen leven.
"Je kunt deze medemensen dus niet wegzetten als deel van die 'wereld' waar we ons tegen moeten verzetten, maar juist als inspiratiebronnen hoe we naar Gods karakter kunnen leven.
Het is niet per se evangelisch of christelijk om LHBTQIA+'ers een plek in de kerk te ontzeggen of wat dat betreft een functie, ambt of zelfs liefde binnen de heilige en mysterieuze instelling van het huwelijk. Er is niks mooiers dan dat twee mensen in een gebroken wereld tegenover God en de gemeenschap elkaar trouw beloven. In alles wordt het leven coram Deo geleefd.
Samenvattend
Samenvattend zijn er dus wel degelijk overeenkomsten tussen de gebedsgenezers en de bediening van Jezus, maar ook duidelijke verschillen. Ja, Jezus ging ook de straten in, stapte op mensen af en liet ze onderweg op hem afkomen. Maar hij was hierin voorzichtig richting de overheid en hield een groter doel voor ogen: een alternatieve gemeenschap waarin mensen elkaar insluiten op basis van Gods hart naar ons toe: liefde, nederigheid, vrijgevigheid. Je geneest niet een laag van iemands identiteit, maar je heelt de hele mens.
Comments
Post a Comment